“KOCA BÜTÇEDEN GENÇLERE YÜZDE 1,47 DÜŞTÜ”

Cumhuriyet Halk Partisi Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, Plan Bütçe Komisyonunda Gençlik ve Spor Bakanlığının 2026 Yılı Bütçe Teklifi üzerine söz aldı.

Konuşmasında, Ülkemizin sahip olduğu gençlik potansiyelinin göz göre göre elimizden kaydığına dikkat çeken Avşar, umutsuz gençliğin sebebinin siyasi iktidarın olduğunu, bütçeden ayrılan payın sadece yüzde 1,47 olduğunu, bu bütçenin gençleri yarı yolda bırakacağını belirtti. Avşar, gençlerin 3’te 1’inin ne işte ne eğitimde olduğunu, her 4 üniversite mezunundan 1’inin işsiz kaldığını, ülkemizin yükseköğretim kurumları harcamasında OECD ortalamasının 11 bin dolar altında kaldığını, bu bütçede bağımlılıkla mücadeleye sadece 59 milyon TL ayrıldığını, barınma ve ulaşım hariç diğer giderlerin burs/kredinin 3 katına çıktığını, KYK yurtlarının sorun yumağına döndüğünü, üstüne üstlük İBB’nin açtığı yurtlara engel olunduğunu ifade etti. Avşar, bu politikalarla değil; gençlerin devletin ve milletin öznesi ve kaynağı olarak kabul edildiğini politikalarla geleceğe umutla bakabileceğini belirtti.

‘GENÇLİĞİMİZ GÖZ GÖRE GÖRE ELİMİZDEN KAYIYOR’

Avşar, toplam nüfusun yaklaşık yüzde 30’unu oluşturan 18-30 yaş grubundaki genç nüfusumuzla hala Avrupa’nın en genç ülkesi olduğumuzu; ancak ülkedeki gençlik manzarasına bakıldığında, bu potansiyelimizin göz göre göre elimizden kaydığını belirtti. Gençlerin sorunlarına değinen Avşar sözlerine şöyle devam etti; “Ne eğitimde ne istihdamda olan gençler, madde bağımlısı gençler, suça bulaşan gençler, çeteleşen gençler, üniversiteyi kazandığı halde barınamadığından okulu bırakan gençler, geçinemediğinden kaydını donduran gençler, adeta umudunu yitirerek yurtdışına çıkan gençler…geldiğimiz tablo bu. Üzülerek söylüyorum; umudunu gün geçtikçe daha fazla yitirmekte olan bir gençlikle karşı karşıyayız. Ve bunun en büyük sorumlusu onlar için çalıştığını iddia eden siyaset kurumudur” dedi.

“GENÇLERE AYRILAN BÜTÇE; SADECE YÜZDE 1,47”

Avşar, gençlerin beklentileri ile mevcut durumu arasındaki farkı ile Gençlik ve Spor Bakanlığı (GSB) bütçesinin bu husustaki kritik rolü öne çıksa da 2026 Yılı bütçesinde GSB için 300 milyar 302 milyon 192 bin TL ödenek öngörüldüğünü ve bu rakamda genel bütçenin sadece yüzde 1,47’sini oluşturduğunu belirtti. Bu bütçeyle yol almanın mümkün olamayacağını belirten Avşar, bu bütçeyle hem spor hizmetleri ve yatırımları hem de gençliğe yönelik harcamaların planlandığını ve bu şekilde ülkemizin iki konuda da yol almasının her yıl olduğu bu yılda mümkün olamayacağını ifade etti. Türkiye’de 18-29 yaş arası gençlerin neredeyse 3’te 1’i ne işte ne eğitimde olduğunu belirten Avşar, 2023-2024 öğretim yılında 131 bin öğrencinin üniversiteyi bıraktığını, bu sayı bir sonraki öğretim yılında 157 bine çıktığını ve neden öğrencilerin okuyamadığını sordu. Avşar, Öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdam seviyelerine baktığımızda Türkiye’de lise mezunlarının yaklaşık yüzde 35’i, üniversite mezunlarının ise %25’inin iş bulamadığını söyledi. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’ndeki ülkeler arasında bu iki konuda da en yüksek orana sahip ülke olduğumuzu belirten Avşar şöyle konuştu; “Türkiye’de yükseköğretimde öğrenci başına yıllık harcama 10 bin dolar civarı iken, diğer üye ülkelerdeki yıllık harcamaların ortalaması 21 bin dolara yakın, 11 bin dolar daha fazladır” ifadelerine yer verdi.

“ESTONYA YÜZDE 4’E İNDİ TÜRKİYE YÜZDE 28’E ÇIKTI”

Ne eğitimde ne işte olan gençlerin durumuna ilişkin bir kıyas yapan Avşar, 2014’te Estonya’da ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı yüzde 12 civarında, Türkiye’de ise yaklaşık yüzde 24 seviyesinde olduğunu, Estonya’nın 2014’te farklı bakanlıkların, belediyelerin ve STK’ların iş birliğinde gençlik odaklı planı hayata geçirerek 2020 yılında bu oranı yüzde 4’e düşerken, Türkiye’de bu oran yüzde 28’e çıktığını belirtti. Bütçe tekilinde Bağımlılıkla Mücadele Programına ayrılan payı eleştiren Avşar, ülkede bağımlılığın patladığını ancak; verilen bütçenin sadece 59 milyon 494 bin TL olduğunu ve bu rakamın bakanlığın en düşük ödeneği olduğunu belirtti. Burs/kredisi miktarının 3 bin TL olduğunu belirten Avşar, asgari ücrete bakıldığında 2005 yılında KYK desteği, asgari ücretin yaklaşık yüzde 30’una karşılık gelirken, 2025 yılında bu oran yaklaşık yüzde 13’e gerilediğini ifade etti. Avşar, İstanbul Planlama Ajansı’nın verilerine göre, barınma ve ulaşım haricindeki diğer giderlerin ortalama 9 bin 400 TL olduğunu ve bu tutarın KYK burs/kredisinin yaklaşık 3 katına denk geldiğini belirtti.

“KYK YURTLARI SORUN YUMAĞI”

KYK yurtlarında yaşanan sıkıntılara dikkat çeken Avşar, KYK yurtlarının yetersiz olduğunu, hak kazanamadıklarını, kazansalar bile 4 kişilik odalarda 6 kişi kaldıkları anlattıklarını ve yurttaki yemekleri yiyemediklerini, burslarının da dışarıdan almaya yetmediğini, çoğu zaman aç uyuduklarını söylediklerini belirtti.  Yaşanan bazı olaylara dikkat çeken Avşar sözlerine şöyle devam etti; “Cevizlibağ Atatürk Kız Öğrenci Yurdu’ndaki öğrenciler yaz tatilinden odalarına geri dönüyorlar, bir görüyorlar ki bavulları açılmış, özel eşyaları karıştırılmış, yataklarına yazılar yazılmış. Öğrenciler asansörde mahsur kalıp ölümle yüz yüze geliyor, ailelerinin devlete emanet ederek gönderdiği yurtlarda. 2023 yılında Aydın’da KYK yurdundaki asansör arızalandığı için hayatını kaybeden Zeren Ertaş’ın iki ay önce görülen davasında, sanıklar duruşmaya bile katılmadı.” Avşar, Böyle bir noktadayken, gençleri teşvik etmek istiyorsunuz fakat gençlikle ilgilenen bakanlığa verilen bütçenin genel bütçeden aldığı pay yüzde 1,47 civarında olduğunu hatırlattı. Bu sorunun iş birliği ve ortak akılla ancak çözülebileceğini belirten Avşar, İş birliği de kabul etmediklerini, İBB’nin açtığı yurtlarının önüne taş koyduklarını, belediyelerin yurt açma yetkisini kaldırıp bakanlıklara devredildiğini belirtti.

Avşar şöyle devam etti; “Her şeyi biz biliyoruz ile 23 yıllık rakamları üst üste koymakla bu işler olmuyor Sayın Bakan, bakın sorun büyüyor daha 2 sene daha iktidardasınız bu işler iş birliği ve ortak akıl ile çözülür” dedi. Sözlerinin sonunda gençliğin önemine değinen Avşar, gençlere “korunması gereken grup” yaklaşımı ile değil, milletin ve devletin özne ve kaynağı olarak bakılması gerektiğini söyledi.