HAYIR DİYEBİLMEK

Neden insanlara hayır diyemiyoruz kaptan?

Hayır demeli miyiz?

Nasıl hayır demeliyiz?

Bunları konuşmak istiyorum.

***

İnsanlara hayır diyememe sebeplerimizden birisi en belirgin ve en önemli sebeplerinden.

İnsanları memnun etme çabamızdır. İnsanları memnun etme çabası çocukluğumuzdan

beri bize diretilen bir kalıp haline gelmiştir.

***

Diğeri ise; toplumsal baskıdır.

“Hayır dersen ayıp olur şimdi. “

“Bu onun elinden gelebilir neden yapmadı ki şimdi ?”

“Valla istese yapardı” gibi toplumsal diretirlerdir.

***

Bir diğeri; kendimizin ne istediğini bilmeme, kendi değerimizin farkında olmamaktır.

Bir şeye hayır diyemeyip evet dediğimiz zaman getirtecek sonuçlara fiziksel veya

psikolojik olarak hazır mıyız? Getirdiklerini kabul edebilir miyiz? Bununla nasıl

başa çakabiliriz? Bu soruların cevaplarını hiçbir zaman bilemiyoruz.

Çünkü; hayır diyemiyoruz.

Tabii ki diyenler var. Fakat maalesef dediğim gibi toplum olarak terk baskılardan gerek

“ne derler?” diyerek hayır diyemiyoruz.

***

Bir şeye hayır diyemediğimiz zaman sonuçlarına ve getirdiklerine katlanabilir miyiz?

Sonuçları nereye gider? Biz bu noktada ne yaparız, nasıl çözümleriz? Gibi soruları düşünmemiş oluyoruz böyle olduğu zaman.

Şimdi diyeceksiniz ki biz neye hayır demedik de büyük bir şey yaşadık ki abartıyorsun be kaptan.

Hayır. Öyle değil.

Belki biz hayır diyebiliyoruz belli başlı şeylere fakat ailesine hayır diyemediği için evlenen bir kız

çocuğu düşünsenize.

Veya gelecek görmeyip nişanlı iken ayrılmak isteyip de ayrılmak istediğinde” hayır kızım ayrılma devam et” diyen babaya “hayır ben ayrılacağım “ diyemeyen bir kız çocuğu.

Veyahut şöyle bakalım. Arkadaşlarına hayır diyemediği için aslında yanlış ve zararlı olduğunu bile bile sırf kabul görmek için onlara hayır diyemediğinden zararlı maddelere bulaşan gençleri düşünelim.

Getirileri hatta şöyle diyeyim götürüleri ne çokmuş değil mi?

***

Böyle olduğu zaman işte ana gayemiz insanları memnun etmeye çalışmak oluyor.

Kendimizi memnun etmeye çalışmayı bırakın bir kenara nasıl mutlu edeceğimizi dahi bilmiyoruz.

Dolayısıyla aslında kendimizi memnun etmeye çalışmanın aslında başkalarını memnun etmeye çalışmak olduğunu düşündüğümüz bir gayeye girmeye başlıyoruz.

Fakat bu uzun vadede dinamik ve sürdürülebilir olmadığı gibi ilişkilerimizi ve bizi de yıpratmaya ve yormaya başlıyor.

***

Nasıl mı?

Bunu da örneklendirmek istiyorum.  Örneklendirelim ki anlayalım. Anlayalım ki hayır demenin değerini bilelim.

Bir şeyi sırf kendimiz istemesek dahi başkaları istediği için evet dediğimizde basit bir örnekle baktığımızda evlenmek istemeyen ve ailesi istediği için okumaktan vazgeçip evliliği kabul eden kız çocuğunu ele alarak anlatmak istiyorum. Bu kız çocuğu uzun vadede baktığımızda ileride maddi olarak en ufak bir şey yaşadığında “okuyup mesleğimi elime alsaydım böyle olmazdı” diyebilir.

Veyahut mutsuz olduğunda ailesini dönüp “sizin yüzünüzden “ diyebilir. Bu ikili ilişkilerimize zarar verir. Ve bir şeyleri başkası istediği için yaşamış olmak bir süre sonra aynı istekte olmadığımızı da beraberinde getirir. Bu da sürdürülebilir ve dinamik olmadığının örneklerindendir.

Bazen ise hayır diyemememizin sebebi çatışmalardan kaçmak oluyor. Kimi zaman  sevdiğimiz insanlarla girdiğimiz diyaloglarda  dürtülenen kaybetme korkusu ile bazen de günün yorgunluğundan hayır demeyip sırf “ay konuşmasın şimdi ya çekemem “ ya da “ hayır dersem uzaklaşır mı benden “ gibi düşüncelerle hayır diyemeyiz.

Hayır diyemediğimiz nokta da kendimize , ihtiyaçlarımız , isteklerimize ve değerlerimize bir o kadar uzaklaşmaya başlıyoruz. Öyle ki ; “şu an bana ne iyi gelir ?”  Sorusunun cevabını bulmakta kendimizi tanımlamakta bile zorlandığımız bir noktaya geliyoruz. Bu nokta da küçük küçük de olsa hayır diyebilmek o gücü tekrar kazanmamıza yardımcı oluyor.

Ne zaman hayır diyeceğimizle ilgili aklımızda net çizgiler olmayabilir. Fakat burada şunu unutmamamız gerekiyor. Hayır diyebilmek ; kendi bireysel sınırlarımızı farketmek , neye ihtiyacımız olduğunu görmek ve bireysel değerlerimizle yakınlaşmamız için bize güç veriyor.

Bu sebeplerden hayır demeyi öğrenelim. Hayır demenin gücünü keşfedelim.

Kendime not ; ne olursa olsun günün sonunda kalbine dön.