CHP’Lİ AVŞAR; “ACİL EYLEM PLANI ŞART”

Cumhuriyet Halk Partisi Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, savaşın etkilerine karşı, tarımda, enerjide, ticarette alınması gereken acil tedbirleri Meclis gündemine taşıdı.

Avşar, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından cevaplaması istemiyle konuya ilişkin 4 yazılı soru önergesi verdi. Avşar, önergelerde, Ekonomi Koordinasyon Kurulu’nda savaşın ülkemiz üzerindeki olası etkileri konuşulduğunu ancak, somut bir eylem planının kamuoyuna sunulmadığını, konunun vahametine uzanmaların ve çeşitli raporların dikkat çektiğini ifade etti. Avşar, ülkemizin kırılgan, dışa bağımlı bir ekonomik yapıya sahip olduğundan savaşın etkisinin çok yüksek olabileceğini ve acil bir eylem planı hazırlanıp sektörlerle ve kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini belirtti. Bu çerçevede tarımda, enerjide, ticarette atılması gereken adımları Cumhurbaşkanı Yardımcısına ve ilgili bakanlara bir dizi soruyla sordu.

“EKK’DAN SOMUT BİR ÖNERİ YOK”

Avşar, Ekonomi Koordinasyon Kurulunun savaşın olası etkileri gündemiyle toplandığını, ancak “Küresel belirsizlikler ve jeopolitik gerilimlerin ekonomimize muhtemel etkilerini sınırlandırmak amacıyla güçlü bir koordinasyon içinde gereken tedbirleri almayı sürdüreceğiz. Enflasyonla mücadeleyi kalıcı fiyat istikrarı sağlanana kadar kararlı bir şekilde yürüteceğiz. Değişen küresel ticaret koşulları karşısında rekabet gücümüzü ve üretim kapasitemizi korumaya yönelik adımlar atmaya devam edeceğiz” gibi soyut ifadelere yer verildiğini, ihtiyaca göre bir acil eylem planı açıklanmadığını belirtti. 

“UZMANLAR, KIRILGAN EKONOMİYE DİKKAT ÇEKİYOR”

Uzmanların kırılgan ekonomiye dikkat çektiğini belirten Avşar, enerji maliyetlerindeki artışın cari denge ve fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğu ve Türkiye’deki makroekonomik dengeleri bozduğunu, bu sürecin finansal koşulları sıkılaştırdığını ve kredi kanallarındaki daralma ve yatırımların ertelenmesinin büyümeyi yavaşlattığını ifade ettiklerini belirtti.

“DIŞA BAĞIMLILIK YÜZDE 90 DÜZEYİNDE”

Avşar, Türkiye’nin dışa bağımlılığı yüzde 90’lar düzeyinde olan, doğal gaz, ham petrol, gübre ve gıdada bu şokun; doğrudan enerji ithalat faturasının arttıracağı, cari açığı büyüteceği, artan akaryakıt ve enerji maliyetlerinin enflasyonu besleyeceğini uzmanların ifade ettiğini ve bu durumun üretim maliyetlerini artırarak enflasyona ek baskı oluşturacağı ve aynı zamanda bu girdilerin ithalat faturasını yükselterek cari açığı genişletebileceğini belirtiklerini söyledi. 20 Mart 2026 tarihli Oxford Economıcs raporuna dikkat çeken Avşar, Raporda; “büyüme yavaşlıyor, enflasyon artıyor, enerji pahalanıyor ve artan enerji maliyetleri, ticaret yollarındaki aksaklıklar ve yükselen belirsizlik, küresel büyüme üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor”, şeklindeki ifadelere yer verildiğini söyledi. Avşar sözlerini şöyle sürdürdü; “Raporda, Türkiye gibi dışa bağımlılığı görece yüksek ekonomiler açısından, bu tür küresel dalgalanmalara karşı dayanıklılığı artırmanın yolu; enerji ve gıda başta olmak üzere stratejik alanlarda arz güvenliğini güçlendirmek, dış bağımlılığı kademeli olarak azaltmak ve ekonomik yapıyı bu doğrultuda daha dengeli ve sürdürülebilir bir zemine oturtmaktan geçmektedir” dedi.

“BİR ACİL ÖNLEM PAKETİ DERHAL AÇIKLANMALI”

Avşar, bu değerlendirme ve göstergeler ışığında ülkemizin kırılgan ekonomik yapısı dikkate alınarak savaşın ekonomik etkilerine ve risklerine karşı toplumun tüm kesimlerini kapsayan bir ‘acil önlem paketinin’ gerekliliği ortada olduğunu ifade etti. Bölgemizin içinde bulunduğu savaş hali ve ekonomimizin kırılgan durumu göz öne alınarak Anayasal bir kurum olan Ekonomik ve Sosyal Konseyi tekrar işlevsel hale getirmeye ilişkin bir çalışmanız var mıdır? 2018 yılından bu yana Konseyin işlevsiz bırakılmasının gerekçesi nedir? Halihazırda Anayasa’nın 166’ncı maddesinde ‘Planlama’ başlığında kapsamlı bir şeklide yer verilen düzenleyici, geliştirici, denetleyici ve icracı hükümlerin yönetimine ilişkin nasıl bir organizasyon modeli uygulanmaktadır? Söz konusu model Ekonomik ve Sosyal Konsey’in işlevini ikame etmekte midir?

DIŞA BAĞIMLILIĞI AZALTMAYA KARŞI NE TÜR TEDBİRLER ALINMAKTADIR?

Ülkemizin, dış finansman, doğal gaz ve ham petrol, gübre ve gıda ile teknoloji ürünlerindeki dışa bağımlılığının azaltılması hususunda nasıl bir çalışma yürütülmektedir? Bu anlamda dış şokların etkisini bertaraf etmek üzere özel bir program var mıdır? Bu konuda kamuoyunu bilgilendirmeyi düşünüyor musunuz?

KIRILGAN EKONOMİK YAPI NASIL KORUNACAK?

Enflasyon, faiz, dış ticaret açığı, kur baskısı, büyümedeki düşüş (ihracatın milli gelire orandaki düşüş), yoksulluk ve açlık sınırı gibi ekonomik göstergeler dikkate alınarak bölgedeki söz konusu gelişmeler ışığında ülkemizin en az etkilenmesi için ne tür somut ve uygulanabilir tedbirler almayı düşünüyorsunuz? Bu hususta bir çalışmanız var mıdır?

PLANLARI REVİZE ETMEYİ DÜŞÜNÜYOR MUSUNUZ?

Yaşanan dış şoklara ve bu tür küresel dalgalanmalara karşı dayanıklılığı artırmak için; enerji ve gıda başta olmak üzere stratejik alanlarda arz güvenliğini güçlendirmek, dış bağımlılığı kademeli olarak azaltmak ve ekonomik yapıyı bu doğrultuda daha dengeli ve sürdürülebilir bir zemine oturtmak bağlamında planlanan bir çalışma var mıdır? Bu çerçevede üst politika belgeleri başta olmak üzere plan ve programları gözden geçirmeye ilişkin bir yenileme çalışması düşünüyor musunuz?

KREDİ GARANTİ FONU TEMİNATLI KREDİ PAKETLERİ DEVREYE ALINACAK MI?

Süreçten olumsuz etkilenen firmalar için acil olarak Kredi Garanti Fonu (KGF) teminatlı kredi paketleri devreye alınarak işletme sermayelerinin desteklenmesi hususunda bir çalışma yapılmakta mıdır? Söz konusu KGF’nin geçmiş uygulamalarından ders alınarak yerindelik, şeffaflık ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda kullanılması hususunda ne tür tedbirler alınmaktadır?

KOBİ’LERE İLİŞKİN BİR KORUMA ŞEMSİYESİ VAR MI?

Savaşın etkisinde kalan bölgede ihracat yapan KOBİ’ler için Eximbank finansman imkanlarının genişletilmesi ile sınır illerimizde bulunan şehirlerde faaliyet gösteren ve savaştan etkilenen/etkilenecek esnafa ilişkin vergi indirimleri, SGK teşvikleri, elektrik ve doğal gaz desteği gibi uygulamaların hayata geçirilmesine yönelik bir çalışmanız var mıdır?

“KİMYEVİ GÜBRE TEDARİK ZİNCİRİNİ KORUMAK İÇİN BİR EYLEM PLANI VAR MI?”

Ülkemiz kimyevi gübre tüketiminde yaklaşık yüzde 90 oranında dışa bağlı olduğu dikkate alındığında, söz konusu jeopolitik gerilimin gübre tedariki ve hammadde temini ve tarımsal üretim maliyetleri üzerindeki etkilerinin azaltılmasına ilişkin hazırlanmış risk analizi ve bir acil eylem planı var mıdır? Varsa sektör temsilcileriyle paylaşılmış mıdır?

“EŞEL MOBİL SİSTEMİ YÜZDE 100 OLARAK UYGULANACAK MI?”

Oluşan olağanüstü durum karşısında akaryakıtta hayata geçirilen ancak oluşan yüksek artışla birlikte yüzde 75 olarak uygulamaya alınan ÖTV payının tükenmesi ile yetersiz kalan Eşel Mobil Sistemi’nin yüzde 100 olarak uygulanması hususunda bir çalışmanız var mıdır? Bununla birlikte akaryakıttan alınan KDV ile benzin ve motorinin ÖTV’sinin içindeki KDV’ye ilişkin bir düzenleme planlanmakta mıdır?

“ÇİFTÇİLER İÇİN BİR DESTEK PAKETİ HAYATA GEÇECEK Mİ?”

Çiftçilerin kredi finansmanına erişimi, faizsiz gübre ve akaryakıt kredilerinin sağlanması ve gübrenin ekim döneminde tedarik zincirinin korunması ve fiyat artışından etkilenmemesi gibi birtakım önlemlerin alınması hususunda bir çalışmanız bulunmakta mıdır? Enerji güvenliğinin sağlanması, gerekli altyapı entegrasyonu oluşturulması, arz güvenliğinin tahkim edilmesi için alternatif tedarik hatlarını güçlendirmeye ve yerli, yenilenebilir enerji kapasitemizi artırmaya ilişkin bir programınız bulunmakta mıdır? Bu sayede hem enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi hem de rekabet gücünün artırılması noktasında ne tür tedbirler alınmaktadır?